Juli Concerten:

Data:

1 juli – 20.15 uur Muziekcentrum van de Omroep, Hilversum
3 juli – 19.00 uur Besloten concert voor de Rotary Bunnik

Programma:                              Franse Tour

zomer_2016_final_flyerGeorges Bizet, L’Arlésienne Suite  No.1 (1872)
1. Allegro deciso; (prelude)
2. Minuet, Allegro giocoso (minuetto)
3. Adagietto
4. Carillon – Allegro moderato

Charles Camille Saint-Saëns, Danse macabre  (1874)
vioolsolo,  Michel Oei

Claude Achille Debussy, Rhapsodie voor sax en orkest (1901-1911) opgedragen aan Elisa Hall

Pauze

Georges Bizet, L’Arlésienne Suite  No.2  (1879)
1. Pastorale
2. Intermezzo
4. Farandole

Darius Milhaud, Scaramouche  (1936)

George Bizet, Carmen suite 1 (1875)
3. Intermezzo

Jacques Offenbach, Ouverture uit opera Orfée aux Enfers (1858)

 

 

Toelichting:
Daags voor de start van de Tour de France, brengt het NaKo U in Franse sferen met vrolijke noten uit de Suites van Bizet. Cols en demarrages komen niet voor in de muziek, maar dynamiek en spanning is er wel in de swingende saxofoon stukken met de solist Remco Jak. En het angstaanjagende verhaal in de ‘Danse Macabre’ van Saint-Saëns waarin de Dood krassend zijn viool stemt en de doden doet herrijzen, herinnert aan de opwinding tijdens de eindstrijd van de Tour op de Champs Elysees in Parijs. Het feestgedruis kan losbarsten met een luchtig melodietje van Offenbach en de ouverture voor zijn opera ‘Orpheus in de onderwereld’.

Bizet – Arlesienne Suite I en II
Toen Georges Bizets opera Carmen in 1879 opnieuw werd uitgevoerd in de Opéra Comique in Parijs was dit een doorslaand succes: voorstellingen waren binnen no-time uitverkocht. Uitgevers wilden eigenlijk meer van Bizets muziek hebben maar aangezien de componist vier jaar eerder was overleden was dit onmogelijk. Daarom wendden ze zich tot Ernest Guiraud, een goede vriend van Bizet, en hij besloot om door de manuscripten van de overledene te gaan om te kijken of daar misschien nog wat uit te halen viel. Geen gemakkelijke taak. Guiraud besloot om zicht te richten op een tweede l’Arlésienne Suite, als een metgezel voor de eerste l’Arlesienne Suite die door Bizet zelf was samengesteld. Bizet had nog wat schetsen “over” na het componeren van deze eerste suite en daaruit heeft Guiraud een nieuw werk gemaakt. De manier waarop deze compositie tot stand is gekomen is misschien wat omslachtig, het resultaat is een verrassend goed stuk muziek wat regelmatig uitgevoerd wordt, vaak samen met Bizets originele eerste.

Saint-Saëns – Danse Macabre
Het schijnt dat de Fransman Camille Saint-Saëns (1835-1921) al op zijn derde noten kon opnoemen. Ook componeerde hij als peuter al zijn eerste muziekjes. Op zevenjarige leeftijd stortte hij zich op Latijn, Grieks en astronomie. Saint-Saëns werd een geliefd pianist en een superieur organist. Ooit was hij de vriend van de Nederlandse spionne en naaktdanseres Mata Hari. Hij schreef boeken over schilderkunst, literatuur en wijsbegeerte. Als componist maakte hij klassieke muziek om van te genieten. Hij schreef op wat hij mooi vond, of het nu ouderwets was of modern. Wat de critici er van dachten, interesseerde hem geen lor.
Een hit van de bovenste plank, de Danse macabre uit 1874. Het toch wel angstaanjagende verhaal dat zich achter de muziek van Saint-Saëns verschuilt, is vrijwel van noot tot noot te volgen.
De inhoud is als volgt: Een donkere nacht. De wind huilt op het kerkhof. De klok slaat twaalf (harp). De dood stemt krassend zijn viool en nodigt de doden om uit hun graven te komen. De doden dansen een huiverige wals (echter een prachtige melodie). Dan steekt een storm op. Windvlagen en donder. Griezelig klapperen de beenderen van de doden (xylofoon). Dan kraait er een haan. (hobo) en keren de doden terug in hun graven.

Debussy – Rhapsodie voor sax en orkest
Debussy werd gevraagd een werk te schrijven voor saxofoon en orkest door een rijke amateur saxofoniste, Mrs. Hall uit Boston. Hij wilde eigenlijk niet, maar hij had het geld hard nodig. De saxofoon was in die tijd een nog relatief nieuw instrument en Mrs. Hall wilde met veel compositieopdrachten het instrument promoten. Debussy spendeerde het honorarium, maar vergat de opdracht. Enkele jaren later sprak zij hem hierover aan in Parijs. Debussy wist echter nog maar weinig van de techniek van het instrument en het kostte hem een aantal jaren voor hij een compositie aan Mrs. Hall kon overhandigen. Het was geschreven voor piano en saxofoon en een jaar na de dood van Debussy heeft een bevriend Frans componist, Jean Roger-Ducasse de pianopartij georkestreerd.

Photo: Marco Borggreve

Photo: Marco Borggreve

Milhaud – Scaramouche is een van de bekendste composities van Darius Milhaud, deels tot teleurstelling van de componist, die vond dat de populariteit ten koste ging van zijn andere composities. Het stuk dankt zijn naam aan het Thèatre Scaramouche in Parijs. Dit theater was gespecialiseerd in kinderproducties, waarvoor Milhaud de muziek schreef. In de zomer van 1937 was Milhaud ook druk om een aantal werken te schrijven voor de Wereldtentoonstelling. Hierbij was een verzoek van de gerenommeerde pianiste Marguerite Long voor een stuk voor twee piano’s voor twee van haar leerlingen, dat hij niet kon weigeren. Later zou Milhaud toegeven dat hij weinig enthousiast was geweest om dit stuk te schrijven, en dat het hem veel moeite kostte, wat opmerkelijk is voor een componist die zo gemakkelijk schreef. Hij hergebruikte delen muziek die hij voor het theater had geschreven om de hoekdelen van de suite te vormen. In 1939 maakte Milhaud een bewerking voor altsaxofoon en orkest.

Offenbach – Ouverture uit de opera ‘Orfée aux enfers’
De opera ‘Orpheus in de onderwereld’ is voor iedereen een plezierig schouwspel, die de zelfgenoegzaamheid van de maatschappij op de hak neemt. De partituur bevat een parodie op Che faro senza Euridice, het bekendste nummer uit Glucks’ Orfeo ed Euridice.
De ouverture is niet helemaal van Offenbachs hand. Carl Binder heeft er voor de Weense productie in 1860 stukken aan toegevoegd. Orphée aux Enfers droeg bij aan een interessante ontwikkeling in de Parijse operette.